Hiszpański startup Multiverse Computing rzuca rękawicę gigantom AI. Stworzył model o połowę mniejszy od OpenAI, ale równie potężny. To zasługa technologii kwantowej.
W skrócie:
- Multiverse Computing stworzyło model AI HyperNova 60B, skompresowany dzięki technologii inspirowanej fizyką kwantową. Jest o połowę mniejszy od pierwowzoru OpenAI.
- Model ma być niemal tak samo skuteczny jak większe odpowiedniki, przy niższym zużyciu pamięci i opóźnieniach. Udostępniono go za darmo na platformie Hugging Face.
- Firma, której klientami są m.in. Bosch i Bank Kanady, według doniesień stara się o 500 mln euro finansowania przy wycenie przekraczającej 1,5 mld euro.
Wielkie modele językowe mają fundamentalny problem – są wielkie. To nie jest złośliwość, a brutalna rynkowa prawda. Ich rozmiar przekłada się na gigantyczne koszty wdrożenia i utrzymania, co skutecznie odcina od rewolucji AI tysiące firm, które po prostu nie mogą sobie pozwolić na taką ekstrawagancję. I tutaj na scenę wkracza hiszpański startup Multiverse Computing z propozycją, która może sporo namieszać. Proponuje sztuczną inteligencję w wersji “light”, ale bez kompromisów w jakości.
Dlaczego mniejsze AI może być lepsze?
Odpowiedź jest prosta: pieniądze i dostępność. Sztuczna inteligencja, która nie wymaga farm serwerów wielkości małego miasta, to technologia prawdziwie demokratyczna. Multiverse Computing doskonale to rozumie i uderza w najczulszy punkt branży. Ich tajną bronią jest technologia kompresji CompactifAI, inspirowana mechaniką kwantową. Dzięki niej udało się “odchudzić” potężny model OpenAI (konkretnie gpt-oss-120b) o blisko połowę, tworząc własną bestię – HyperNova 60B.
Co to oznacza w praktyce? Model HyperNova 60B zajmuje 32 GB, czyli mniej więcej tyle, ile przyzwoita gra wideo, a nie cała serwerownia. Zmniejszenie rozmiaru pociąga za sobą lawinę korzyści: niższe zużycie pamięci, mniejsze opóźnienia i, co najważniejsze, drastycznie niższe koszty operacyjne. Co prawda startup nie jest pierwszy z taką obietnicą, ale jego przedstawiciele twierdzą, że udało im się zachować niemal pełną moc i precyzję oryginału. Nowa wersja modelu, dostępna za darmo na platformie Hugging Face, jeszcze lepiej radzi sobie z wywoływaniem narzędzi i autonomicznym kodowaniem – zadaniami, które potrafią generować astronomiczne rachunki za inferencję.
Jak Hiszpanie rzucają wyzwanie Mistralowi i OpenAI?
Twórcy HyperNova 60B nie boją się odważnych deklaracji. Twierdzą, że ich model pokonuje w testach wydajnościowych Mistral Large 3 – flagowy produkt francuskiego jednorożca Mistral AI. Ta rywalizacja ma jednak głębszy wymiar. Obie firmy, Multiverse i Mistral, reprezentują rosnącą w siłę europejską alternatywę dla amerykańskiej dominacji w sektorze AI. Obie zdobywają klientów korporacyjnych i budują międzynarodowe struktury. W portfolio Multiverse Computing znajdziemy takie marki jak Iberdrola, Bosch czy Bank Kanady.
Geopolityka staje się coraz ważniejszym elementem tej układanki. Multiverse Computing otwarcie pozycjonuje się jako dostawca “suwerennych rozwiązań w całym stosie AI”. To nie są puste słowa – firma niedawno nawiązała współpracę z rządem Aragonii, a Hiszpańska Agencja Transformacji Technologicznej (SETT) wzięła udział w jej zeszłorocznej rundzie finansowania serii B, która opiewała na 215 milionów dolarów. Europa chce mieć własną, niezależną sztuczną inteligencję, a takie firmy jak Multiverse mają jej w tym pomóc.
Ile jest warty kwantowy pomysł na AI?
Chociaż Multiverse Computing oficjalnie nie ma jeszcze statusu jednorożca, branżowe plotki rozgrzewają atmosferę. Mówi się o nowej rundzie finansowania na poziomie 500 milionów euro, która wyceniłaby spółkę na ponad 1,5 miliarda euro. W oficjalnym oświadczeniu dla serwisu TechCrunch firma potwierdziła, że prowadzi aktywne rozmowy z inwestorami, ale uznała za “przedwczesne” komentowanie kwot. Równie tajemniczo odniesiono się do doniesień o osiągnięciu rocznego przychodu cyklicznego (ARR) na poziomie 100 milionów euro w styczniu tego roku.
Nawet jeśli te liczby się potwierdzą, wciąż będą stanowić ułamek przychodów OpenAI (szacowanych na 20 miliardów dolarów ARR). Pomimo tego, wynik stawia hiszpańską firmę w ciekawej pozycji, niedaleko od Mistral AI, którego ARR przekroczył 400 milionów dolarów. To pokazuje, że na rynku jest ogromny apetyt na alternatywy dla amerykańskiej technologii. A skoro Multiverse planuje udostępnić więcej skompresowanych modeli w 2026 roku, wygląda na to, że to dopiero początek ich ekspansji. Baskonia, z której wywodzi się firma, może już wkrótce świętować narodziny swojego pierwszego technologicznego jednorożca.