Jak pogodzić generatywną AI z wartościami edukacji jezuickiej? Dyskusja o przyszłości nauczania, etyce i roli technologii w formacji osobistej studentów.
W skrócie:
- 9 października Center for Teaching and Learning organizuje dyskusję o wpływie generatywnej AI na edukację, którą poprowadzi filozof, dr Abram Capone.
- Głównym tematem spotkania będzie próba pogodzenia nowoczesnej technologii z wartościami i celami formacyjnymi, jakie stawia przed sobą edukacja jezuicka.
- Debata skupi się na tym, jak rozmawiać ze studentami o AI, jej użyteczności oraz głębszym sensie nauki i rozwoju osobistego w erze algorytmów.
Gdy algorytmy potrafią napisać esej w trzy sekundy, a synteza wiedzy z tysiąca książek zajmuje im mniej czasu niż zaparzenie kawy, fundamenty akademii zaczynają drżeć. To nie jest kolejny news o technologicznym przełomie. To opowieść o zderzeniu dwóch światów, które z pozoru nie mogłyby być od siebie dalsze – Doliny Krzemowej i liczącej blisko 500 lat tradycji edukacji jezuickiej. Center for Teaching and Learning postanowiło rzucić rękawicę temu wyzwaniu i zaprasza na debatę, która może okazać się jedną z najważniejszych w ostatnich latach. Poprowadzi ją dr Abram Capone, filozof z Klingler College of Arts and Sciences, który podejmie próbę odpowiedzi na pytanie, czy da się w ogóle pogodzić pęd za wydajnością z formacją duchową i intelektualną człowieka.
AI wchodzi na ambony? Jezuicka edukacja na rozdrożu
Uniwersytety na całym świecie gorączkowo tworzą regulaminy, zakazy i nakazy dotyczące korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji. Niektóre ją blokują, inne próbują nieśmiało integrować z programem nauczania. Jednak problem jest znacznie głębszy niż kwestia plagiatów czy ściągania. AI uderza w sam rdzeń tego, czym jest nauka – w proces myślowy, zmaganie się z materią, błądzenie i dochodzenie do własnych wniosków. Właśnie dlatego dyskusja w kontekście jezuickim jest tak fascynująca. Edukacja spod znaku Ignacego Loyoli nigdy nie była tylko transferem wiedzy. Jej celem jest cura personalis – troska o całego człowieka, jego intelekt, emocje i duchowość. To nauka krytycznego myślenia, refleksji i działania na rzecz sprawiedliwości społecznej.
W tym systemie sam wysiłek włożony w napisanie pracy ma większą wartość niż jej ostateczny kształt. Co się dzieje, gdy ten wysiłek można całkowicie wyeliminować jednym kliknięciem? Dr Capone stawia tezę, że nauczyciele muszą rozmawiać ze studentami – “wcześnie i często” – nie tylko o zasadach, ale przede wszystkim o wartościach. To właśnie moment, w którym technologia zmusza nas do zadania sobie na nowo pytania: po co w ogóle się uczymy? Czy tylko po to, by zdobyć dyplom i pracę, czy może po to, by stać się lepszym, bardziej świadomym człowiekiem?
Jak rozmawiać, gdy ChatGPT pisze za nich wszystko?
Problem komunikacji jest kluczowy. Zamiast budować mur zakazów, organizatorzy spotkania proponują otwarty dialog. Jakie pytania stawiać studentom, by sami dostrzegli różnicę między syntetyczną odpowiedzią z AI a autentycznym zrozumieniem tematu? Jak projektować zadania, które będą odporne na automatyzację – takie, które wymagają osobistej refleksji, doświadczenia, kreatywności i etycznej oceny? To nie są proste wyzwania. Wymagają od wykładowców nie tylko znajomości technologii, ale też głębokiego namysłu nad celami własnej pracy. To już nie jest tylko nauczanie. To staje się formą mentoringu w świecie przesyconym informacją, ale ubogim w mądrość.
Wydarzenie zaplanowane na 9 października ma być platformą wymiany doświadczeń i strategii. Jak mówić o formacji osobistej w czasach, gdy “osobiste” doświadczenie jest coraz częściej zapośredniczone przez algorytm? To także szansa, by studenci usłyszeli, że ich wysiłek ma sens – że proces uczenia się, z jego frustracjami i sukcesami, jest wartością samą w sobie, której żadna maszyna nie jest w stanie zastąpić. Paradoksalnie, im potężniejsze stają się narzędzia AI, tym bardziej paląca staje się potrzeba rozmowy o ludzkiej stronie edukacji.
Co jest więcej warte: wiedza z Doliny Krzemowej czy mądrość Ignacego Loyoli?
Ostatecznie dyskusja schodzi na poziom fundamentalny. Dr Capone prowokacyjnie pyta: “Jak myślenie o użyteczności generatywnej AI może pomóc nam pomyśleć o wartości edukacji jezuickiej?”. Być może właśnie ten kontrast najlepiej pokazuje, o co toczy się gra. AI jest mistrzem użyteczności – optymalizuje, skraca, automatyzuje. Daje nam szybkie odpowiedzi i efektywne rozwiązania. Ale czy daje nam sens? Czy uczy empatii, odwagi cywilnej, odpowiedzialności za drugiego człowieka? To są wartości, na których zbudowano edukację jezuicką. Nie chodzi o to, by odrzucić technologię, ale by nauczyć się korzystać z niej mądrze – tak, by służyła człowiekowi, a nie go zastępowała w tym, co najważniejsze: w myśleniu.
Spotkanie w 707 Building nie będzie więc tylko techniczną pogadanką o narzędziach. To zaproszenie do głębszej refleksji nad przyszłością uniwersytetu i roli, jaką ma on odgrywać w kształtowaniu przyszłych pokoleń. W czasach, gdy technologia oferuje nieskończone możliwości, największym wyzwaniem staje się umiejętność wyboru i zrozumienie, dlaczego pewnych dróg na skróty po prostu nie warto wybierać. Nawet jeśli są diabelnie skuteczne.